Λυσσαρέα

 Η Λυσσαρέα υπάγεται  στό Δήμο Ηραίας.(υψόμ 700μ) . Έχει έκταση 6.950 στρέμμ. Το 1981 απογράφηκαν 130 δημότες, τό 1991 227, ενώ τό 2001 177. 

 

Συνορεύει με τά χωριά Σαρακίνι, Όχθια, Παρνασσό, Κοκκινοράχη, Σέρβο καί Αράπηδες.  απ'τή Δημητσάνα απέχει περίπου 30 χλμ - μέσω Ζάτουνας. 

 

ρεινή διαδρομή συνδέει τή Λυσσαρέα μέ τό Νομό λείας. περιηγητής πού θά βρεθεί δώ, σέ λάχιστη ώρα μπορε νά πισκεφτε τόν ερό χώρο τής ρχαίας λυμπίας, νά θαυμάσουν στό μουσεο τά εύρήματα απ' τήν ρχαία ραία καί νά πιστρέψει στό χωριό. 

 

 βλάστηση εναι πυκνή. Κυριαρχε τό «δέντρο» (δρύς), τό πουρνάρι καί τό σφεντάμι πού δωσαν τό όνομά τους σέ λόφους καί τοποθεσίες (Σκουλαράς, Σφενταμέρι κ.ά.). Διαδρομές σέ πότομες πλαγιές καί στίς χαράδρες τής Γκούρας κάνουν τόν τόπο λκυστικό γιά απαιτητικούς ορειβάτες, κυνηγούς, λάτρεις τής ζωγραφικής καί τής φωτογραφίας. π τίς Λούστρες καί άπ τήν Κάπελη πανοραμική θέα φθάνει μέχρι τίς ακτές τής Ζακύνθου. Γιά τούς ρειβάτες θά ήταν μοναδική μπειρία η πίσκεψη των ρειπίων της ρχαίας Ηραίας (δώδεκα χλμ κατηφορικός δρόμος – στό χωριό γιος Γιάννης). 

 

Τα Λυσσαριώτικα σπίτια κτίστηκαν σέ Γορτυνιακό Ρυθμό («ανωγοκάτωγο μακρυνάρι») σε μαγευτική τοποθεσία αμφιθεατρικά,στους πρόποδες κατάφυτων λόφων. π τή χρονολόγηση παλαιν κατοικιν προκύπτει ότι στά τέλη του 18ου α  ο οκισμός ήταν οργανωμένος. Ο κάτοικοι ήταν φιλήσυχοι καί δέν αντιμετώπισαν σοβαρούς κινδύνους – δέν χρειάστηκε ποτέ νά κτίσουν πυργόσπιτα. Δέν φαίνεται νά αντιμετώπιζαν προβλήματα απ' τούς θωμανούς, αν καί τά «κτίσματα» στή θέση Φούσια πως λέει ο θρύλος) ήταν καταφύγια. 

 

Σχεδόν τά 3/4 το πληθυσμού είχαν κύριο πάγγελμα τή «μαστοριά». Μαζί μέ άλλους μαστόρους απ' τά γύρω χωριά οργάνωναν μπουλούκια καί ταξίδευαν σε χωριά της λείας καί ρκαδίας.  

 

Τσοπάνηδες στό χωριό ήταν πάντα λίγοι. Έτρεφαν αγοπρόβατα. Δέν ήταν ¨ομως λίγες ο οκογένειες πού έτρεφαν μικρόσωμες αγελάδες Γορτυνιακής Ράτσας – πού σήμερα έχει εκλείψει. 

 

Στά χρόνια της ακμής Λυσσαρέα ήταν κεφαλοχώρι. Στόν κεντρικό δρόμο καί στίς δύο πλατεες σώζονται – κλειστά σήμερα τά περισσότερα – εμπορικά καί εργαστήρια πού λλοτε τροφοδοτούσαν τά γύρω χωριά.  

 
Α
ρχικά  ο οκισμός ονομαζόταν Μπουγιάτι. (Γιά τήν ετυμολογία βλ. στοσελίδα Λυσσαρέας).  Θ. Κολοκοτρώνης πέρασε πό εδώ. Στρατολόγησε νέους πού έλαβαν ενεργό μέρος στο πλευρό του, ναντίον τού μπραήμ.( Σπυρίδ. Τρικούπη, τ. Δ΄,  κεφ. ΞΑ΄,  σελ. 15 – 16) Λέγεται ότι ο Κολοκοτρώνης πισκεπτόταν τακτικά τό Μπουγιάτι - όμως δέν τό πιβεβαιώνουν ο πηγές πού έχω υπ' όψιν. 

 

Τό 1928 ποφασίστηκε μετονομασία σέ Λυσσαρέα. (Λεπτομέρειες γιά τή μετονομασία περιέχονται στό άρθρο του Δασκάλου Γεωργίου Ιω. Μαρινόπουλου, στό ΓΡΙΓΡΙΛΙΔΙ Σεπτέμβρ. 2005, σελ. 2).  

 

Στόν καλλιτεχνικό κόσμο, Λυσσαρέα γινε γνωστή μέ τίς ταινίες μικρού μήκους Twice a man (1963) καί The Illias Passion (1964-1967) το σκηνοθέτη Gregory Markopoulos πηρεασμένες απ' τήν ρκαδική Μυθολογία. Ο σκηνοθέτης μπνεύστηκε από τό άγριο τοπίο, στή θέση Φούσια της Λυσσαρέας. Ο Σύλλογοι TEMENOS και ENIAION ανέλαβαν τη διαχείρηση και προβολή των ταινιών κάνοντας έτσι γνωστό στήν μερική καί στήν Ευρώπη τό χωριό Λυσσαρέα. (Γιά τίς δραστηριότητες το Συλλόγου TEMENOS στή Νέα όρκη καί στή Ζυρίχη βλ. στοσελίδα Λυσσαρέας) 

 

ξιόλογη δραστηριότητα αναπτύσσει ο Σύλλογος πανταχού Λυσσαρεωτών, πού δρύθηκε τό 1954 γιά νά ενώνει τούς Λυσσαριτες πού ζούν στήν Τρίπολη, στήν θήνα καί στό ξωτερικό. ργανώνει τό ετήσιο Πανηγύρι του χωριού, εκδίδει «ΤΟ ΓΡΙΓΡΙΛΙΔΙ» (τριμηνιαία 12σέλιδη φημερίδα ποικίλης ύλης) καί συντηρε ποδοσφαιρική όμάδα. 

 

Απ’ τη Δημητσάνα απέχει 30 χλμ - μέσω  Ζάτουνας. Μια ωραία ορεινή καταπράσινη διαδρομή τη συνδέει με το Νομό Ηλείας 

 

Είχε φήμη μεγάλου εμπορικού κέντρου. Απ’ τα  γύρω  χωριά κατέβαιναν  πλήθος χωρικών να ψωνίσουν απ’ τα καταστήματά μας και να "μάθουν νέα". 

 

Το έτος 1954 ιδρύθηκε ο τοπικός Σύλλογος των Απανταχού Λυσσαρεωτών, ο οποίος δραστηριοποιείτε και σήμερα, με διάφορες πολιτιστικές και αθλητικές εκδηλώσεις.  

 

Στις 6 Δεκεμβρίου εορτάζουμε τον πολιούχο μας Άγιο Νικόλαο και τον 15 Αύγουστο την Παναγιά μας όπου προς τη χάρη της ο σύλλογος οργανώνει κάθε χρόνο 3΄ημερο πανηγύρι.   

 

Περισσότερα για την Λυσσαρέα, θα βρείτε στη διεύθυνση http://users.att.sch.gr/geioanni   

 

Γιώργος  Ιωαννίδης

 
Κατασκευή Ιστοσελίδων netStudio